DAVID BRAINERD


David Brainerd hi America lo hluotu reng (Native Americans) hai laia missionary hmasa pawl tak a nih. America hmartieng (North America, tuta USA ei ti ta hi) hin hartharna nasatak a tlung a, chuong hunlai chun David Brainerd hin Native Americans hai lai rawng a bawl a nih. Ama hi hriet a hung hlaw bek bek na hi a thi hnunga a diary a a thuziekhai le a chanchin revivalist John Edwards in a bua siemin a suk suok a, chu taka inthawk chun khawvel hriet a hung ni a nih. Ama chanchin ziekna bu  an tiema inthawk hin missionary inlar Thomas Coke, William Carey, David Livingstone le Jim Elliot hai khawm chona nasatak a pek nghe nghe. 


David Brainerd hi Haddam, Connecticut a piengin, a nu le pa chu Hezekiah le Dorothy an ni a. Unau pakuo lai niin, an nu le pa hin Pathien thuah an nauhai an zirtir hlak a nih. Amiruokchu, kum 14 a zuk tling chun a nu le pa in an boral san a. Chu taka inthawk chun a hun tamlem chu a unu kuomah hmangin, inchukna le rawngbawlna tieng an buotsai tan a nih. Sienkhawm, Brainerd an hmusuok tak tak na hi kum 21 a tling hnungin a ni chau. July thla ni 12, 1739 in Isu Krista chu Lal le Sandamtu dingin a pawm a nih.

 
Chu zo thla hni hnunga chun, Yale University a lutin, a kumkhatnaa chun TB natna an vawi ti an hriet suoka. Hi natna ngei hin nakie David chu hung suk buoi nawkin, naupang te, kum 29 mi chavin a thi pha a nih. 


Yale a hin, David chu revival inkhawmnaa hai thangin, hi taka thuhril hlakhai chu George Whitefield, James Davenport, Gilbert Tennent hai an ni a. Hieng inkhawmnaa haia inthawk hin hartharna a chang a. An class a a thiemtheitak nisienkhawm, David chun an tutor hai pakhat, “thungna nekin lunginsietna a nei naw lem” a lo ti leiin hnawtdawkin a um a nih.

 
Chuonga an chukna suk tawia a um ta phing chun, rawngbawlna dingin training a lak a. Congregational pastor Joseph Bellamy hnuoiah inchukin, Brainerd chun thuhril theina phalna chu a hmu ta a. Kum 1742 chun Scotland a Presbyterian Society chun  Stockbridge, Massachusetts a Native Americans hai laia  rawngbawl dingin an tir suok ta a. Chu hnung chun, New York a Indians (Red Indians) hai lai rawng a bawl a, chun Pennsylvania ah, chun Forks of the Delaware River ah, chun a tawp takah Crossweeksung, New Jersey ah rawng a bawl a nih. Presbytery of New York chun June thla, kum 1944 in ordination an pek a nih.

 
Kum naupangtea nu le pa chan a ni lei hin Brainerd hi a chang chu an ngaisie thei em em a, ama le ama khawm an ringhla hiel hlak. A sinthawna a hlak mal taka thaw ana, a chang chu mel 3,000 dam a khatin sakawr chungah chuongin a fe hlak a nih rawngbawl dingin. Native hai lai kum 5 rawng a bawl sung hin harsatna tamtak el chau nilovin lunghnuolna ding tamtak khawm a tuok saa. Ama a hrilsel naw bawk leh, ringthar nuom angin an pung naw bawk. Hienga harsa em em a rawng a bawl khawm hin, Pathienin  rawngbawl dinga a konaa chun a chieng em em thung a nih. Brainerd a hlawtling em em na hi a hun ler tieng, a thi hma kum hni sung, Crossweeksung a Delware Indians hai laia rawng a bawlnaa hin a nih. Kar iemanizat zet hihai lai hin chanchintha a hril hnung chun, ringthar zakhat neka tam an hung um taa. Thenkhat chun Brainerd hin a rawngbawlna haiin taksa le thlaraua an mamaw chu a nei po po kawlthat um der lovin a pek suok vawng a nih tiin an hril nghe nghe. A thiemna, a theina, a tha le zung po poa Pathien ta dinga rawngbawl a ni takzet.

 
Kum 1747 chun, Brainerd a TB chun zuol tieng a pan leiin a rawngbawlna hmun a suoksan a hung tul a. Inenkawl dama kir nawk el dingin tiin rawngbawltu Jonathan Edwards a inah chu ava um a. David hi Edwards a naunu Jerusha le inhuol an nih ti chu thenkhat hril dan a ni a, amiruokchu, hriet chieng ni lo a nih. Chuonga a na inrika, an ina ava um chun, a thi chenin Jerusha hin a enkawl a nih. Chun, Jerusha khawm hin hienga inpumpek tawpa Pathien rawngbawltu Brainerd a enkawl lei hin ngawr natna an vawi ve a, kum 1748, February ni 14 in chungtieng a lo inlawi ve a nih. Ngawr natna hi an vawi a, Brainerd hin a kai le kai naw chu hrietchieng iengkhawm a um nawa chu, ringdan deu chu a nih.

 
David Brainerd a thi hnung kum hni hnunga chun, Jonathan Edwards chun lekhabu The Life and Diary of the Rev. David Brainerd ti chu an suo a. A rawngbawlpui David a journal a mi le David a chanchin ama Edwards in a ziek belsa a nih. Hi lekhabu hin bel derdep tak khawm Pathien hmang dinga inpe chu Pathienin nasatakin a hmangthei ti a suklang. 


David Brainerd khawm kum 29 mi chau a niin a thi a. A rawngbawl hun a tawi a, a hringna khawm a tawi a, amiruokchu a chanchin hin vawisun chen hin mi tamtak le missionary tamtak chona pe thartu ala ni zing. 


Comments

Popular posts from this blog

Expectation: A lament

My forever home

Lachrymose